W jaki sposób podejmować właściwe decyzje? - Blog ekspercki

Rozwijanie zdolności podejmowania dobrych decyzji  to kluczowy aspekt życia nakierowanego na cel. Jeżeli chcemy osiągać osobiste sukcesy powinniśmy nauczyć się podejmować właściwe decyzje. Nie zawsze jest to jednak proste. Dziś podzielę się wskazówkami, które należy wziąć pod uwagę przy podejmowaniu decyzji.

Przeszkody w podejmowaniu decyzji

Wiele osób boryka się z problem podejmowania decyzji, w skrajnej formie mają nawet problem z codziennymi mało istotnymi decyzjami. Skąd ten problem?

  • Zależność od innych – w przeszłości (najczęściej w dzieciństwie) osoby takie nie miały możliwości podejmowania samodzielnych decyzji. Zawsze był ktoś obok, kto wyręczał i brał  odpowiedzialność na siebie. Z powodu braku okazji do podejmowania samodzielnych decyzji osoby te nie mają zaufania do siebie, a przy tym towarzyszy im nierzadko silny strach/lęk/niepokój.
  • Perfekcjonizm – także osoby nie tolerują niewystarczająco dobrych rozwiązań stąd mają problem z podejmowaniem decyzji. Każda decyzja stanowi ryzyko dla ich poczucia własnej wartości. Jeśli okaże się niewłaściwa (szczególnie w ich oczach, ale też innych) wiąże się odczuwaniem wstydu, towarzyszy temu też ogromy samokrytycyzm.
  • Brak wiary w siebie – gdy nie wierzymy w siebie i w to, że jesteśmy w stanie podjąć wystarczająco dobrą decyzję to często pytamy się wszystkich dookoła, co mamy zrobić.
  • Strach przed negatywnymi konsekwencjami – kiedy nie dajemy sobie przyzwolenia na popełnianie błędów i nauki z popełnionych błędów wzbraniamy się przed podejmowaniem ryzyka.
  • Brak zaufania do siebie – jest mianownikiem wspólnych wszystkich problemów z podejmowaniem decyzji.

Kiedy nie należy podejmować decyzji

W niektórych przypadkach warto zaniechać podejmowania decyzji, gdyż istnieje wówczas duże ryzyko podjęcia niewłaściwej. Szczególnie, kiedy towarzyszy Ci:

  • Silny stres
  • Lęk/strach/niepokój
  • Brak kontaktu ze sobą
  • Motywacja, aby innych zadowolić
  • Presja (wewnętrzna lub ze strony innych)

Zanim przystąpisz do podejmowania decyzji…

…warto zadać sobie następujące pytania:

  • Jakie czynniki będą miały dla ciebie największe znaczenie przy podejmowaniu decyzji?
  • Co musisz wiedzieć, aby podjąć dobrą decyzję?
  • Po czym możesz poznać, że podjąłeś prawidłową decyzję?
  • Co dobrze działało dotychczas w Twoim przypadku przy podejmowaniu decyzji?

Strategie podejmowania decyzji

Każda decyzja jest inna i czego innego dotyczy, dlatego podzielę się z Tobą kilkoma różnymi strategiami, które warto uwzględnić przy podejmowaniu decyzji.

  • Poszukiwanie ekspertów – szczególnie warto wziąć pod uwagę opinię eksperta jeśli nie masz wystarczającej wiedzy na dany temat. W myśl zasady, że nie ma sensu wymyślać koła od nowa skoro inni już to zrobili wcześniej.
  • Odniesienie do przyszłych celów/misji życia – czy dany wybór mnie zbliża czy oddala od tego, do czego dążę?
  • Odniesienie do siebie i własnych wartości/zasad – na ile ta decyzja pasuje do moich wartości i powołania?
  • Wzięcie pod uwagę konsekwencji krótko- i długoterminowych – jakie będą konsekwencje tej decyzji w dłuższej perspektywie czasu? Jakie znaczenie będzie miała ta decyzja za kilka lat?
  • Rozpatrzenie za i przeciw każdej z opcji – są decyzje, w których przypadku najlepiej rozważyć wszystkie czynniki za i przeciw. Jest to metoda czysto analityczna.
  • Zostawienie otwartych drzwi – co można zostawić jako otwartą kwestię, żeby móc uwzględnić nowe informacje albo opcje, których dzisiaj nie widać? O czym trzeba zdecydować już teraz? Czego nie można odłożyć na później?
  • Usunięcie negatywnej motywacji – jakie lęki albo inne negatywne motywacje wpływają na moją reakcję? Jak mógłabym usunąć te rzeczy z równania, aby podjąć lepszą decyzję?
  • Branie pod uwagę innych, w tym bliskich osób – szczególnie kiedy decyzja ma wpływ na inne osoby (współmałżonek, dzieci) – jak ta decyzja wpłynie na inne osoby?
  • Uwzględnienie kosztów – ile to będzie kosztować czasu i środków? Jaki będzie koszt, jeśli tego nie zrobię? Jaki będzie koszt jeśli nie podejmę decyzji albo pozwolę, żeby przytłoczyły mnie okoliczności?
  • Uwzględnienie ryzyka/nagrody – jaka jest korzyść z każdej opcji? A jakie ryzyko? Czy będziesz w stanie pogodzić się z najgorszym rezultatem? Jakie kroki mogłyby zmniejszyć ryzyko, jeśli zdecydujesz się na to rozwiązanie?

Mądry umysł

Chciałabym teraz przedstawić metodę, która jest moim zdaniem najlepsza. Pod warunkiem, że ufamy sobie i mamy dostęp do intuicji. Mądry umysł to nic innego jak połączenie umysłu emocjonalnego – „co chcę zrobić” i racjonalnego – „co powinienem zrobić”.

  • Umysł Racjonalny— myślisz rozsądnie i logicznie, kalkulujesz, planujesz, rozważasz.
  • Umysł Emocjonalny— myśli ogarnia chaos, zachowanie zależy od emocji i staje się irracjonalne, impulsywne.
  • Mądry Umysł— jest połączeniem powyższych, a nawet czymś więcej, to Intuicja.

Najlepsze efekty można uzyskać, podczas gdy towarzyszy Ci wyciszenie i spokój (w tym przypadku pomocna może się okazać medytacja/relaksacja połączona z oddechem). Ponadto należy mieć przekonanie i wiarę, że masz dostęp do własnej wewnętrznej mądrości. Bardzo ważna jest w tym przypadku także praktyka, którą warto zacząć od mniej istotnych kwestii (np. czy chcę spełnić czyjąś prośbę) oraz dać sobie czas na podjęcie decyzji, bez pośpiechu. W miarę jak będzie rosło poczucie skuteczności oraz zaufanie do siebie w tej kwestii możemy przejść do odważniejszych decyzji.

Jako ciekawostkę powiem, że znam kilka osób, które osiągnęły ogromny sukces w biznesie i kierują się przy podejmowaniu decyzji wewnętrznym głosem mądrości. Jak sami mówią „sprawdzam co mój brzuch mi na to mówi”.

Mój sposób

W pierwszej kolejności podejmuję decyzję sama przed sobą, nie informując innych jeszcze i sprawdzam jak się z tym czuję. Czy odczuwam większy spokój, ulgę, a może wręcz odwrotnie – jakiś nieokreślony niepokój? Jeśli niepokój to przyglądam się mu baczniej. Z on czego wynika, o czym mnie informuje.

W przeszłości, kiedy zagłuszałam ten nieokreślony niepokój okazywało się później, że była bo błędna decyzja. I odwrotnie decyzje podjęte w pełnym spokoju i skupieniu okazują się najczęściej właściwe.